Təşkilatımızı, yanaşmamızı və Tomatis® metodunun tətbiq xüsusiyyətlərini daha yaxından tanıyın
Təşkilatımızı, yanaşmamızı və Tomatis® metodunun tətbiq xüsusiyyətlərini daha yaxından tanıyın

“İstedad” Uşaqların İnkişafına Dəstək İB – nitq problemləri, psixi inkişaf ləngiməsi, autizmin müxtəlif dərəcələri, hiperaktivlik, dayaq-hərəkət aparatı pozuntuları, diqqət çatışmazlığı, öyrənmə çətinlikləri, davranış xüsusiyyətləri və xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqların reabilitasiyası sahəsində çalışan valideynlər və mütəxəssislər birliyidir.
Hər bir mütəxəssisimiz öz sahəsi üzrə peşəkar hazırlıq keçmiş və bu kimi hallarla işləməkdə zəngin praktik təcrübəyə malikdir. Məqsədimiz yalnız uşağı müşayiət etmək deyil, həm də ailə, mütəxəssislər və təhsil mühitinin birlikdə iştirak etdiyi davamlı dəstək sistemi qurmaqdır.
Uşaq reabilitasiyası və psixologiyası sahəsində 15 ildən artıq fəaliyyətimiz ərzində təşkilatımız peşəkar mütəxəssislər komandası formalaşdırmış və öz işində müasir inkişaf və korreksiya metodikalarından və texnologiyalarından gündəlik praktikada istifadə edir.
İşimiz multidissiplinar yanaşma əsasında qurulur: müxtəlif istiqamətlər üzrə mütəxəssislər bir-biri ilə əməkdaşlıq edir və uşağın müşayiəti üçün vahid strategiya formalaşdırırlar.
Nigar Müslüm qızı Əlibəyli – əlilliyi və psixoloji xüsusiyyətləri olan uşaqların sosial müdafiəsi və reabilitasiyası sahəsində 20 ildən artıq təcrübəyə malik mütəxəssisdir. O, 2013-cü ildən Mərkəzimizin təsisçisi və direktoru kimi fəaliyyət göstərir.
Nigar Əlibəylinin peşəkar fəaliyyəti The United Methodist Committee on Relief (UMCOR) və United Aid for Azerbaijan (UAFA) kimi beynəlxalq təşkilatlarda, o cümlədən Save the Children ilə birgə layihələrdə başlamışdır. Bu proqramlarda o, icma səviyyəsində əlilliyi olan uşaqlar üçün dəstək modellərinin inkişafı, mütəxəssislərin hazırlanması, erkən müdaxilə proqramlarının qurulması və ailələrlə iş istiqamətlərində fəaliyyət göstərmişdir.
Daha sonra Nigar Əlibəyli UAFA-da Institutional Reform Manager vəzifəsində çalışmış, əlilliyi olan uşaqlar üçün müəssisələrin islahatı, iş standartlarının hazırlanması və sosial-reabilitasiya yardımı sahəsində mütəxəssislərin hazırlanması proseslərində iştirak etmişdir.
2006–2012-ci illərdə o, Azərbaycan Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyində çalışmışdır: əvvəlcə yaşlı insanlar və əlilliyi olan şəxslər üçün sosial xidmətlər departamentində baş məsləhətçi, daha sonra isə sosial siyasət departamentində aparıcı məsləhətçi vəzifəsində fəaliyyət göstərmişdir. Onun vəzifə öhdəliklərinə uşaq hüquqları, sosial xidmətlərin təşkili, deinstitusionalizasiya proqramlarında iştirak, milli qanunvericiliyin Əlilliyi olan şəxslərin hüquqları haqqında Konvensiyaya və Uşaq Hüquqları Konvensiyasına uyğunlaşdırılması üzrə tövsiyələrin hazırlanması daxil idi.
Bununla yanaşı, 2011-ci ildə Nigar Əlibəyli əlilliyi olan uşaqlar üçün 6 saylı internat məktəbinin direktoru vəzifəsini icra etmişdir. Bu təcrübə onun peşəkar fəaliyyətinin mühüm hissəsinə çevrilmişdir: iş yalnız sənədlər və siyasət səviyyəsində deyil, həm də müəssisənin gündəlik reallığında aparılırdı.
Nigar Əlibəyli Azərbaycanı bir sıra beynəlxalq ekspert strukturlarında təmsil etmişdir. O, Strasburqda Avropa Şurasının əlillik məsələləri üzrə Fəaliyyət Planı çərçivəsində Avropa Koordinasiya Forumunun (CAHPAH) iclaslarında iştirak etmişdir. Həmçinin Parisdə Avropa Şurasında Drafting Committee on Evaluation Criteria (CAHPAH-DCEC) iclaslarında iştirak etmiş və CS-S-CRS, CAHPAH-WGD daxil olmaqla Avropa Şurasının ekspert qruplarında çalışmışdır.
Onun fəaliyyəti analitik materialların hazırlanmasını, üzv ölkələr üçün tövsiyələrin işlənməsində iştirakı və uşaq hüquqları, eləcə də əlilliyi olan şəxslərin hüquqları sahəsində beynəlxalq standartlarla işi əhatə etmişdir.
Nigar Əlibəylinin peşəkar yolunun mühüm hissələrindən biri inkişaf xüsusiyyətləri olan uşaqların reabilitasiyası və korreksiyası sahəsində qabaqcıl beynəlxalq metodikaların sistemli şəkildə öyrənilməsi və mənimsənilməsi olmuşdur.
Beynəlxalq təşkilatlarla iş, Strasburqda Avropa Şurasının layihələrində iştirak və xarici mütəxəssislərlə peşəkar əməkdaşlıq çərçivəsində o, sensor inteqrasiya, erkən müdaxilə, inklüziv təhsil, erqoterapiya və inkişaf pozuntuları olan uşaqların kompleks reabilitasiyası sahəsində müasir yanaşmalara həsr olunmuş təlim və təcrübə proqramlarında iştirak etmişdir.
Bu təcrübə ona beynəlxalq iş standartlarını, effektiv dəstək proqramlarının qurulma mexanizmlərini və mütəxəssislərin multidissiplinar əməkdaşlıq prinsiplərini daha dərindən anlamağa imkan vermişdir.
Əldə olunan biliklər Azərbaycanın reallıqlarına uyğunlaşdırılmış, Mərkəzin praktikasına inteqrasiya edilmiş və uşaqlarla çoxillik iş təcrübəsinə əsaslanan öz metodik yanaşmalarımızla tamamlanmışdır. Bunun sayəsində Mərkəzin fəaliyyəti yalnız yerli təcrübəyə deyil, həm də müxtəlif ölkələrdə effektivliyini göstərmiş müasir beynəlxalq yanaşmalara əsaslanır.
“İstedad” Uşaqların İnkişafına Dəstək İctimai Birliyi 2013-cü ildə bu işin məntiqi davamı kimi – artıq müstəqil peşəkar platforma formatında yaradılmışdır.
İşimizi uşağın vəziyyətinin fərdi qiymətləndirilməsi əsasında qururuq. Proses bacarıqların və inkişaf xüsusiyyətlərinin kompleks qiymətləndirilməsi ilə başlayır. Bu qiymətləndirmə əsasında fərdi proqram hazırlanır.
Proqram nitqin inkişafını, sensor inteqrasiyanı, iri və xırda motorikanın inkişafını, özünəxidmət bacarıqlarının formalaşdırılmasını, məktəbə hazırlığı, yaradıcı istiqamətləri və oyun metodlarını əhatə edə bilər.
Proqramlar sistemli və ardıcıl şəkildə qurulur. Biz yalnız çətinliklərin korreksiyasına deyil, həm də uşağın güclü tərəflərinin inkişafına diqqət yetiririk. Bu isə inkişafda daha dayanıqlı dinamika formalaşdırmağa imkan verir.
Valideynlərlə işə xüsusi önəm veririk. Fərdi tövsiyələr və metodik materiallar hazırlayır, konsultasiyalar və maarifləndirici görüşlər keçiririk. Məqsədimiz uşağa ev şəraitində də effektiv gündəlik dəstək sisteminin qurulmasına kömək etməkdir.
Mərkəzin yaradıldığı dövrdən etibarən bizdə həm praktik, həm də tədqiqat bazası formalaşıb. Bu baza müasir beynəlxalq metodikaları yalnız tətbiq etməyə deyil, həm də onları yerli şəraitə uyğunlaşdırmağa imkan verir.
Biz Azərbaycanda uşaq reabilitasiyası sahəsində mütəxəssis hazırlığının praktik, tədqiqat və resurs modullarını birləşdirən yeganə təşkilatıq.
Bununla paralel olaraq, Mərkəz metodik iş aparır – beynəlxalq təcrübəni Azərbaycanın real praktikasına uyğunlaşdırır və öz yanaşmalarını formalaşdırır.
2012-ci ildə Nigar Əlibəyli TOMATIS Development S.A.-da təlim keçmiş və SOLISTEN® və TalksUp® proqramlarından istifadə üçün lisenziya almışdır. Bununla da o, Azərbaycanda Tomatis® metodunun ilk sertifikatlı praktiki olmuşdur. 2013-cü ildən etibarən metod Mərkəzdə daimi əsasda tətbiq olunur.
Tomatis® metodunun Mərkəzdə tətbiq olunduğu bütün dövr ərzində autizm, nitq inkişafı ləngimələri, diqqəti toplama çətinlikləri və sensor xüsusiyyətləri olan uşaqlarla iş sahəsində əhəmiyyətli praktik təcrübə toplanmışdır. Bir sıra hallarda metodun tətbiqi inkişaf dinamikasını nəzərəçarpacaq dərəcədə sürətləndirməyə və mütəxəssislərin, eləcə də valideynlərin ilkin gözləntilərini aşan nəticələrə gətirib çıxarmağa imkan vermişdir.
Bizim praktikamızda Tomatis® ayrıca və ya təcrid olunmuş prosedur kimi istifadə edilmir. O, fərdi inkişaf proqramlarına inteqrasiya olunur və loqopedik, psixoloji və sensomotor işin effektivliyini gücləndirir.
Auditor stimulyasiya sayəsində eşitmə məlumatlarının emalı yaxşılaşır, uşağın diqqəti saxlamaq qabiliyyəti artır, emosional tənzimlənmə stabilləşir və nitq bacarıqları daha fəal şəkildə formalaşır.
Tərəfimizdən hazırlanmış metodik yanaşmalarla birlikdə bu, daha dayanıqlı və nəzərəçarpan nəticələr əldə etməyə imkan yaradır. Əksər hallarda əvvəllər ünsiyyət, öyrənmə və sosial adaptasiya sahəsində ciddi çətinlikləri olan uşaqlar tədricən müraciət olunan nitqi daha yaxşı qavramağa, ətrafdakılarla daha fəal qarşılıqlı əlaqəyə girməyə və təhsil prosesinə qoşulmağa başlayırlar.
Belə kompleks iş uşağın potensialının açılması və onun gələcək inkişafı üçün möhkəm təməl formalaşdırılması üçün şərait yaradır.
Mərkəzin fəaliyyəti ərzində müxtəlif inkişaf pozuntuları olan uşaqların kompleks reabilitasiyası üzrə dayanıqlı praktika formalaşmışdır. Biz nitq problemləri, psixi inkişaf ləngiməsi, autizmin müxtəlif dərəcələri, hiperaktivlik, dayaq-hərəkət aparatı pozuntuları, diqqət çatışmazlığı və ifadə olunmuş öyrənmə çətinlikləri olan uşaqlarla ardıcıl şəkildə işləyirik.
Bu diaqnozların hər biri fərqli temp, fərqli müdaxilə dərinliyi və fərqli metodikaların uyğun kombinasiyasını tələb edir. Biz işi fərdi şəkildə — uşağın bacarıqlarının, güclü tərəflərinin və yaxın inkişaf zonasının qiymətləndirilməsi əsasında qururuq.
Belə yanaşma yalnız məhdudiyyətləri deyil, həm də potensialı görməyə imkan verir. Sistemli iş nəticəsində ağır və kompleks diaqnozları olan bir çox uşaq tədricən özünəxidmət bacarıqlarını mənimsəyir, nitq ünsiyyətini yaxşılaşdırır, təlimatları daha yaxşı başa düşməyə, diqqəti saxlamağa, davranışı idarə etməyə və təhsil prosesinə qoşulmağa başlayır.
Mərkəzin fəaliyyəti dövründə əvvəllər xüsusi şəraitə ehtiyacı olan xeyli sayda uşaq gündəlik həyata uyğunlaşa və ümumtəhsil məktəblərində təhsilini davam etdirə bilmişdir. Ailələr üçün bu, sadəcə inkişafda irəliləyiş deyil, uşağın sosial inteqrasiyası üçün real imkan deməkdir.
Fəaliyyətimizin ayrıca istiqamətlərindən biri inkişaf xüsusiyyətləri olan uşaqların bacarıqlarını aşkar etmək və inkişaf etdirməkdir. Biz inanırıq ki, diaqnozun olması istedadın mövcudluğunu istisna etmir.
Mərkəzdə uşaqlar rəsm, musiqi, plastilin və digər yaradıcı fəaliyyətlərlə məşğul olur, müxtəlif layihələr üçün personaj və dekorasiyaların hazırlanmasında iştirak edirlər. Praktika göstərir ki, yaradıcı potensialın inkişafı koqnitiv funksiyalara, emosional dayanıqlığa və öyrənməyə motivasiyaya müsbət təsir göstərir.
Mütəxəssis hazırlığı da mühüm nailiyyətlərimizdən biridir. Fəaliyyət illəri ərzində biz uşaqların və yeniyetmələrin psixoloji və fizioloji reabilitasiyası sahəsində peşəkar kadrlar hazırlamış və onları müşayiət etmişik.
Praktik təcrübəni təhlil etməyə, metodikaları dəqiqləşdirməyə və daha effektiv yanaşmaları tətbiq etməyə imkan verən daxili tədqiqat bazası formalaşdırılmışdır.